Pod koniec 2025 roku ukazała się polska wersja podręcznika Handbook of Bird Biology, o polskim tytule Biologia ptaków Podręcznik ornitologa. Przez chwilę zastanawiałam się nad zakupem i w grudniu zamówiłam książkę dla siebie. Kosztuje ona około 200 złotych, czyli jest w cenie przeciętnego obszerniejszego podręcznika akademickiego (cena okładkowa to 249). Czy warto ją mieć?

Zawartość książki Biologia ptaków
Książka to dzieło wieloautorskie pod redakcją dwóch edytorów, są nimi Irby J. Lovette oraz John W. Fitzpatrick. Wydawcami są prestiżowe Cornell Lab of Ornithology (chyba najbardziej znana jednostka zajmująca się badaniem ptaków) i Wydawnictwo Uniwersytetu Princeton. W Polsce książka ukazała się nakładem PWN.
Całość składa się z 15 rozdziałów, a spis treści prezentuje się następująco:
- Cel i sens badania ptaków
- Różnorodność ptaków i klasyfikacja
- Jak ptaki ewoluują
- Pióra i upierzenie
- Lot ptaków
- Anatomia ptaków
- Fizjologia ptaków
- Pokarm i żerowanie ptaków
- Kojarzenie się ptaków i zachowania społeczne
- Zachowania wokalne ptaków
- Biologia rozrodu ptaków
- Migracja i dyspersja ptaków
- Ekologia populacji ptaków
- Zespoły ptaków
- Ochrona ptaków
Jak widać, rozrzut tematyczny jest szeroki i rzeczywiście porusza wiele aspektów biologii ptaków, a opisywane przykłady pochodzą z całego świata. Autorzy szczegółowo opisują wybrane zagadnienia, choć treść pozostaje przystępna. Rozdziały są dość długie, większość ma 30-60 stron.
Gabaryty i udogodnienia
Jeśli chodzi o wielkość, to książka jest spora. Wydana jest jedynie w okładce miękkiej, a format zbliżony jest do A4. Liczba stron to imponujące 710. Nie jest to więc zgrabna lektura do poduszki, a raczej podręcznik do czytania przy stole czy biurku. Wydanie jest bardzo ładne, jednak dość cienki papier momentami przebija „bardziej intensywne” treści z poprzedniej strony.
Biologia ptaków jest bogato ilustrowana, szczególnie przydatne są ryciny struktur anatomicznych. Jest wiele zdjęć i wykresów. Czcionka według mnie jest dobrej wielkości, niezbyt mała, ale też nie jakaś wielka, więc treści jest naprawdę dużo.
Ponieważ świat idzie do przodu, w książce jest sporo odniesień do treści internetowych, szczególnie do nagrań dźwiękowych. Niestety nie ma QR kodów i trzeba się samemu odnaleźć w konkretnych źródłach, które są w języku angielskim.
Ptasiarskie kompendium
Oczywiście ze względu na imponujący rozmiar książki nie przeczytałam jej jeszcze w całości, a jedynie najbardziej interesujące mnie sekcje. Tłumaczenie jest dobre, a sam tekst dobrze się czyta. Zagadnienia przedstawione są w prosty sposób, co sprzyja zrozumieniu nawet skomplikowanych pojęć.
Książka jest świetna i warta swojej ceny. Mało jest nowych encyklopedycznych tytułów tego typu, choć w Polsce warto zwrócić uwagę na Biologię ptaków autorstwa profesora Andrzeja Dyrcza. Została ona wydana w 2023 roku i jeszcze jej nie czytałam, ale mam ją na mojej liście. Jest też dostępna jako e-book na Legimi.
Biologia ptaków. Podręcznik ornitologa. Irby J. Lovette, John W. Fitzpatrick. Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 9788301245306.
Jestem biolożką z doktoratem w dziedzinie nauk przyrodniczych. Na blogu Naukowa Dżungla dzielę się recenzjami książek i filmów popularnonaukowych oraz refleksjami o świecie przyrody. W swoich wpisach staram się łączyć wiedzę naukową z pasją do natury.

Dodaj komentarz